Trong những năm gần đây, cải cách thủ tục hành chính luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí tuân thủ và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đối với lĩnh vực nông nghiệp, đây cũng là lĩnh vực có số lượng lớn giấy phép, điều kiện kinh doanh và thủ tục chuyên ngành liên quan đến phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, chăn nuôi, thủy sản và xuất nhập khẩu.

Tiếp nối chủ trương đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Một số nội dung quan trọng của Nghị quyết bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh vật tư nông nghiệp và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản.

Đây không chỉ là thay đổi về thủ tục mà còn là sự thay đổi về cách thức quản lý nhà nước: từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp nhưng đồng thời giảm đáng kể các thủ tục hành chính không còn phù hợp.

Vậy doanh nghiệp cần lưu ý những điểm nào để không bỏ lỡ các quy định mới?

1. Bỏ thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng phân bón nhập khẩu

Đây được xem là một trong những thay đổi có tác động lớn nhất đối với doanh nghiệp nhập khẩu phân bón.

Theo quy định mới, từ ngày 01/7/2026, thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng phân bón nhập khẩu sẽ không còn được thực hiện như trước.

Trước đây

Mỗi lô phân bón nhập khẩu đều phải thực hiện thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng trước khi lưu thông trên thị trường.

Quá trình này thường kéo dài nhiều ngày, phát sinh:

• Chi phí lưu kho.
• Chi phí kiểm nghiệm.
• Chi phí làm hồ sơ.
• Chậm tiến độ giao hàng.

Đối với doanh nghiệp nhập khẩu số lượng lớn, đây là khoản chi phí không hề nhỏ.

Từ ngày 01/7/2026

Thủ tục này được bãi bỏ theo lộ trình cải cách.

Điều này đồng nghĩa với việc:

• Thời gian thông quan được rút ngắn.
• Giảm chi phí hành chính.
• Doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch nhập khẩu.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa doanh nghiệp được phép đưa sản phẩm không đạt chất lượng ra thị trường. Cơ chế quản lý sẽ chuyển mạnh sang hậu kiểm. Nếu phát hiện vi phạm, doanh nghiệp vẫn phải chịu trách nhiệm và có thể bị xử lý theo quy định.

2. Quyết định công nhận phân bón lưu hành được kéo dài thời hạn

Một điểm mới rất đáng chú ý khác là thời hạn của Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam.

Theo quy định chuyển tiếp, các quyết định còn hiệu lực trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực sẽ tiếp tục được sử dụng đến hết thời hạn ghi trên quyết định và được kéo dài thêm 05 năm.

Điều này mang lại lợi ích gì?

Đối với doanh nghiệp đang lưu hành nhiều sản phẩm phân bón, quy định mới sẽ giúp:

• Giảm áp lực gia hạn hồ sơ trong thời gian ngắn.
• Tiết kiệm chi phí chuẩn bị hồ sơ.
• Hạn chế gián đoạn hoạt động kinh doanh.
• Chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất và phân phối.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần theo dõi thời hạn hiệu lực và các quy định hướng dẫn tiếp theo để bảo đảm việc lưu hành sản phẩm luôn đúng quy định.

3. Không còn thủ tục cấp lại Quyết định công nhận phân bón lưu hành do mất hoặc hư hỏngĐây là thay đổi nhỏ nhưng mang ý nghĩa thực tiễn.

Trước đây, khi Quyết định công nhận phân bón lưu hành bị mất hoặc hư hỏng, doanh nghiệp phải lập hồ sơ xin cấp lại.

Theo Nghị quyết mới, thủ tục này sẽ được bãi bỏ.

Nhờ đó doanh nghiệp giảm được:

• Hồ sơ giấy.
• Thời gian xử lý.
• Chi phí hành chính.

Đồng thời, các hồ sơ đã được tiếp nhận trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực vẫn được giải quyết theo quy định chuyển tiếp.

4. Bỏ điều kiện kinh doanh đối với hoạt động buôn bán phân bón

Một thay đổi được rất nhiều doanh nghiệp phân phối vật tư nông nghiệp quan tâm là việc không tiếp tục thực hiện điều kiện buôn bán phân bón theo quy định cũ.

Điều này giúp giảm đáng kể rào cản gia nhập thị trường và tạo môi trường cạnh tranh minh bạch hơn.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc cắt giảm điều kiện kinh doanh không đồng nghĩa với việc được phép kinh doanh phân bón kém chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc. Trách nhiệm về chất lượng sản phẩm, ghi nhãn và lưu hành vẫn phải tuân thủ đầy đủ theo quy định của pháp luật.

5. Thay đổi trong quản lý thuốc bảo vệ thực vật

Bên cạnh lĩnh vực phân bón, các quy định về thuốc bảo vệ thực vật cũng có nhiều thay đổi đáng chú ý.

Theo Nghị quyết, từ ngày 01/7/2026 sẽ:

• Không thực hiện thủ tục cấp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc bảo vệ thực vật trong các trường hợp được quy định.
• Giấy chứng nhận đã được cấp trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực vẫn tiếp tục được sử dụng theo quy định chuyển tiếp.
• Một số điều kiện hoạt động dịch vụ bảo vệ thực vật cũng được cắt giảm nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Đây là tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật, giúp giảm bớt thủ tục nhưng vẫn yêu cầu doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm trong việc tuân thủ các quy định về chất lượng, an toàn và bảo vệ môi trường.

6. Đơn giản hóa thủ tục liên quan đến giống cây trồng

Lĩnh vực giống cây trồng cũng có nhiều thay đổi nhằm giảm gánh nặng thủ tục hành chính cho doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất và kinh doanh giống.

Một trong những điểm đáng chú ý là không tiếp tục thực hiện thủ tục cấp, cấp lại Quyết định công nhận tổ chức khảo nghiệm giống cây trồng. Thay vào đó, hoạt động khảo nghiệm được thực hiện theo các tiêu chuẩn kỹ thuật và doanh nghiệp, tổ chức khảo nghiệm chịu trách nhiệm về kết quả khảo nghiệm.

Bên cạnh đó, đối với nhiều giống cây trồng không thuộc nhóm cây trồng chính, thủ tục tự công bố lưu hành cũng được bãi bỏ. Tổ chức, cá nhân chỉ cần thực hiện việc công bố thông tin về giống theo tiêu chuẩn quốc gia hoặc tiêu chuẩn cơ sở phù hợp.

Doanh nghiệp được lợi gì?

Những thay đổi này giúp:

• Rút ngắn thời gian đưa giống mới ra thị trường.
• Giảm hồ sơ, giấy tờ hành chính.
• Khuyến khích hoạt động nghiên cứu và phát triển giống.
• Tăng tính chủ động cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải chịu trách nhiệm cao hơn về tính chính xác của hồ sơ công bố, chất lượng giống và kết quả khảo nghiệm.

7. Tăng cường cơ chế hậu kiểm thay cho tiền kiểm

Có thể thấy xuyên suốt Nghị quyết là sự chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Nếu trước đây nhiều hoạt động phải:

• Xin phép.
• Chờ phê duyệt.
• Kiểm tra trước khi thực hiện.

thì hiện nay nhiều thủ tục được bãi bỏ, thay vào đó doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm về việc tuân thủ quy định.

Đây là xu hướng quản lý hiện đại đang được nhiều quốc gia áp dụng.

Tuy nhiên doanh nghiệp cần lưu ý

Việc giảm thủ tục không đồng nghĩa với việc giảm trách nhiệm.

Nếu cơ quan quản lý tiến hành hậu kiểm và phát hiện:

• Hồ sơ không đúng.
• Chất lượng sản phẩm không đạt.
• Công bố sai.
• Ghi nhãn sai.
• Không đáp ứng quy chuẩn.

doanh nghiệp vẫn có thể bị:

• Thu hồi giấy phép.
• Thu hồi sản phẩm.
• Xử phạt vi phạm hành chính.
• Buộc khắc phục hậu quả.

Do đó, việc chuẩn hóa hệ thống quản lý chất lượng vẫn là yêu cầu bắt buộc.

Các hồ sơ đã nộp trước ngày 01/7/2026 được xử lý như thế nào?

Đây là câu hỏi rất nhiều doanh nghiệp quan tâm.

Theo quy định chuyển tiếp:

• Hồ sơ đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận trước khi quy định mới có hiệu lực vẫn tiếp tục được giải quyết theo quy định tại thời điểm tiếp nhận.
• Các giấy chứng nhận, quyết định đã được cấp và còn hiệu lực vẫn tiếp tục được sử dụng cho đến hết thời hạn hoặc theo cơ chế chuyển tiếp được quy định trong Nghị quyết.

Điều này giúp tránh xáo trộn đối với các doanh nghiệp đang thực hiện thủ tục.

Doanh nghiệp nào chịu tác động nhiều nhất?

Những thay đổi từ ngày 01/7/2026 ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Doanh nghiệp sản xuất phân bón.
• Doanh nghiệp nhập khẩu phân bón.
• Đơn vị kinh doanh vật tư nông nghiệp.
• Công ty kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật.
• Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh giống cây trồng.
• Hợp tác xã nông nghiệp.
• Các tổ chức khảo nghiệm giống.
• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu vật tư nông nghiệp.

Đây đều là những nhóm cần rà soát lại quy trình nội bộ để kịp thời cập nhật các quy định mới.

Bảng tổng hợp những thay đổi quan trọng từ ngày 01/7/2026

Nội dung	Trước 01/7/2026	Từ 01/7/2026
Kiểm tra chất lượng phân bón nhập khẩu	Thực hiện kiểm tra nhà nước	Không còn thực hiện thủ tục này
Quyết định lưu hành phân bón	Có thời hạn theo quy định	Được kéo dài thêm 05 năm theo quy định chuyển tiếp
Cấp lại Quyết định lưu hành phân bón	Phải thực hiện	Bãi bỏ thủ tục
Điều kiện buôn bán phân bón	Có điều kiện	Không tiếp tục thực hiện điều kiện theo quy định cũ
Cấp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc BVTV	Phải thực hiện	Không còn thực hiện trong các trường hợp quy định
Công nhận tổ chức khảo nghiệm giống	Có thủ tục công nhận	Không còn thủ tục công nhận
Tự công bố lưu hành giống cây trồng	Thực hiện theo quy định cũ	Đơn giản hóa đối với nhiều trường hợp

---

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Để thích ứng với các thay đổi này, doanh nghiệp nên:

✅ Rà soát toàn bộ các thủ tục đang thực hiện.

✅ Cập nhật biểu mẫu và quy trình nội bộ.

✅ Kiểm tra thời hạn của các giấy phép, giấy chứng nhận hiện có.

✅ Chuẩn hóa hồ sơ kỹ thuật và hồ sơ chất lượng để sẵn sàng cho hậu kiểm.

✅ Đào tạo nhân sự phụ trách pháp chế và quản lý chất lượng về các quy định mới.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng được lợi ích từ cải cách thủ tục hành chính, đồng thời hạn chế rủi ro khi cơ quan quản lý tiến hành kiểm tra sau này.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp có cần nộp lại hồ sơ đã được cấp trước ngày 01/7/2026 không?

Không. Các hồ sơ, giấy chứng nhận còn hiệu lực vẫn tiếp tục được sử dụng theo quy định chuyển tiếp, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Bỏ thủ tục có đồng nghĩa với bỏ kiểm tra?

Không.

Cơ chế quản lý chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm chất lượng sản phẩm và tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Những thay đổi này có áp dụng cho tất cả doanh nghiệp không?

Không hoàn toàn. Mỗi lĩnh vực (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, chăn nuôi, thủy sản…) có phạm vi áp dụng khác nhau. Doanh nghiệp cần xác định đúng hoạt động của mình để áp dụng quy định phù hợp.

Kết luận

Những thay đổi có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc cải cách thủ tục hành chính, giảm điều kiện kinh doanh và chuyển mạnh sang cơ chế quản lý dựa trên hậu kiểm. Đối với doanh nghiệp, đây là cơ hội để giảm chi phí và rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về tính tự chủ, minh bạch và tuân thủ pháp luật.

Thay vì chỉ tập trung vào việc hoàn thiện hồ sơ để được cấp phép, doanh nghiệp cần đầu tư vào hệ thống quản lý chất lượng, kiểm soát quy trình và lưu trữ hồ sơ đầy đủ. Đây sẽ là nền tảng để đáp ứng các yêu cầu hậu kiểm, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh môi trường pháp lý ngày càng hiện đại và minh bạch.

INCOCERT đồng hành cùng doanh nghiệp

INCOCERT cung cấp dịch vụ:

• Tư vấn cập nhật quy định pháp luật mới.
• Tư vấn thủ tục trong lĩnh vực phân bón, giống cây trồng, thuốc bảo vệ thực vật.
• Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng.
• Chứng nhận VietGAP, GlobalG.A.P, ISO, HACCP.
• Đào tạo và đánh giá tuân thủ pháp luật.

Hotline: 0949 371 200